Дар ҳудуди Қалъаи таърихии Хуҷанди Муассисаи давлатии “Маҷмааи фарҳангию таърихии “Қалъаи Хуҷанд”, ки ҳар гӯшаи он аз таърихи чандинсола ва фарҳанги ғании шаҳри Хуҷанд дарак медиҳад, акнун чанд дарахти нисбатан ношинос барои сокинону меҳмонон қад мекашад. Ин дарахтҳо “павловния” ном доранд, ки бо баргҳои калон, қомати босуръат рушдкунанда ва гулҳои зебои худ таваҷҷуҳи инсонро ба худ ҷалб мекунанд. Павловнияро дар кишварҳои гуногун ҳамчун яке аз дарахтони зудрас мешиносанд. Тибқи таҳқиқоти илмӣ, ин дарахт ба гуруҳи дарахтони зудрас дохил шуда, барои кабудизоркунӣ ва истифодаҳои гуногуни иқтисодӣ парвариш мешаванд. Аммо пайдо шудани дарахти павловния дар Қалъаи таърихии Хуҷанд, танҳо як масъалаи кабудизоркунӣ нест. Шояд саволе ба миён ояд?: - Чаро маҳз дар ҳудуди қалъа шинонида шудааст? Оё иқлими Хуҷанд барои рушди он мувофиқ аст ва ин дарахтони ҷавон баъди чанд сол чӣ гуна симо хоҳанд гирифт? Бале, имрӯз ин ниҳолҳо дар назди бинои боҳашати қалъаи таърихӣ ҳанӯз хурд ба назар расанд, аммо агар ба хусусиятҳои полвония назар кунем, маълум мешавад, ки онҳо метавонанд дар солҳои наздик ба як ҷузъи намоёни манзараи қалъа табдил ёбанд. Тақдири ин дарахтони навшинонида бошад, метавонад барои таҷрибаи минбаъдаи сабзкорӣ ва интихоби навъҳои дарахтон дар муҳити шаҳрии Хуҷанд низ ҷолиб бошанд.